فصلنامه پیشرفت و توسعه استان کرمانشاه

فصلنامه پیشرفت و توسعه استان کرمانشاه

ارزیابی کارایی روش جدید استفاده از قنات معکوس برای تغذیه مصنوعی آبهای زیرزمینی در حوزه تنگ‌کنشت کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد خسروی 1
مرتضی پوررضا 2
خلیل جلیلی 3
1 گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی
2 گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 گروه مدیریت منابع محیطی، جهاد دانشگاهی کرمانشاه
10.22034/mpo.2025.469551.1123
چکیده
افزایش جمعیت،گسترش شهرنشینی، افزایش، تغییرات اقلیمی و خشکسالی از یک طرف و مصرف بیشتر آب و عدم مدیریت صحیح منابع آبی باعث نشار روز افزورن بر منابع آب زیر زمینی شده است. برداشت بیشتر از حد مجاز آب‌ها زیرزمینی باعث صدمات جبران ناپذیری به سفره‌های آب زیرزمینی می شود. یکی از روش‌های بهبود وضعیت آبخوان‌ها تغذیه مصنوعی آنها می باشد. قنات معکوس عنوان روش نوینی برای تغذیه مصنوعی آبهای زیرزمینی است که دقیقا مشابه سیستم قنات معمولی بوده اما کارکرد آن برعکس قنات و هدایت کتتده آب به زبرزمین می باشد. این روش برای اولین بار توسط اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمانشاه، در حوزه تنگ‌کنشت اجرا شده است و در این مطالعه میران کارایی آن در تغذیه مصنوعی آب‌های زیرزمینی مورد بررسی قرار گرفته است. قنات معکوس متشکل از یک گالری اصلی به قطر یک متر و طول 5076 متر و تعداد 30حلقه چاه به عمق 6-12 متر و قطر یک متر می باشد. نتایج نشان داد که در طول چهار ماه از سال این قنات می‌تواند معادل 1292696مترمکعب آب را تغذیه کند. همچنین در مواقع سیلابی می‌تواند تا 240 لیتر بر ثانیه از دبی پیک سیلاب را کاهش دهد که با توجه به قرارگرفتن موقعیت حوزه در بالادست شهر کرمانشاه، می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
کلیدواژه‌ها
قنات معکوس
تغذیه مصنوعی
آبهای زیرزمینی
تنگ کنشت
کرمانشاه
موضوعات