آسیب شناسی و توسعه بافت شهری پس از زلزله با نگاهی انتقادی : مورد مطالعه شهرستان های زلزله زده استان کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

جامعه شناسی بررسی مسائل اجتماعی- دانشگاه بوعلی سینا همدان.دبیر جامعه شناسی.کرمانشاه،ایران.

10.22034/mpo.2022.347501.1057

چکیده

هدف مقاله حاضر؛ آسیب ­شناسی (اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و روان­شناختی) پس از زلزله و توسعه بافت فیزیکی و روانی شهری مناطق زلزله­ زده استان کرمانشاه با نگاهی انتقادی بوده است. روش تحقیق مطالعه، به شکلی کیفی- میدانی بوده است. جامعه آماری مورد مطالعه تمامی افراد ساکن و حاضر در زمان وقوع زلزله در آبان ماه سال 1396 در سه شهرستان؛ گیلان­غرب، سرپل­ذهاب و ثلاث­­باباجانی بوده است. نمونه آماری شامل 30 نفر از افراد مورد مطالعه در سه شهرستان مذکور بوده است. داده­ های میدانی از راه نمونه­ گیری نظری و مصاحبه غیرساختمند، تا اشباع نظری (عدم دستیابی به نتیجه تازه) با استفاده از روش نظریه داده بنیاد در سه گروه کدگذاری شده (متن، مفهوم ومقوله) جمع ­آوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد بعد از گذشت چهار سال از پدیده زلزله، نزدیک به 85% خانه‌های مسکونی، مراکز آموزشی، مذهبی، کارگاه­ها و مغازه‌ها در شهرستان سرپل­ ذهاب، ثلاث­ باباجانی وگیلان­غرب تعمیر و بازسازی شده‌اند، به گونه‌ای که معماری و بافت جدیدی در دو شهرستان سرپل ­ذهاب و ثلاث­ باباجانی شکل گرفته است، اما به لحاظ آسیب‌های اجتماعی، اقتصادی، روحی و روانی؛ اغلب خانوارها به دلیل مشکلات اقتصادی، بیکاری‌های دوران زلزله و کرونا، بازپرداخت وام‌های ساخت و ساز، اجاره نشینی‌ها و بار تکفل در مضیقه هستند. به لحاظ روحی و روانی هنوز پیامدهای روحی و روانی در مناطقی که بیشتر تحت تأثیر بوده‌اند ماندگار است. بر طبق نظریات شهری- اجتماعی یکی از مهمترین فاکتورها پس از آسیب‌های طبیعی و انسانی در هر منطقه‌ای توجه به بازسازی روحی و نگاه ویژه به روایت بازماندگان در بطن حادثه است که در این مناطق به این امر کمتر توجه شده است و نگاه‌های پس از زلزله بیشتر نگاه ­های مهندسی، تکنوکراتیک و کالبدی بوده است تا نگاه روایتی و فرهنگی

کلیدواژه‌ها